0090 362 431 49 47
 
YENİ T.T.K. GÖRE LİMİTED ŞİRKETLERİN KURULUŞU
Eklenme Tarihi : 02-09-2011
Ekleyen : Hayrul KAYAR
   hayrulkayar@yahoo.com

YENİ T.T.K. GÖRE LİMİTED ŞİRKETLERİN KURULUŞU

 

YENİ TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE LİMİTED ŞİRKETLERİN KURULUŞU

 

            01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girecek Yeni Türk Ticaret Yasasında, sermaye şirketlerin kuruluşu ile ilgili önemli yenilikler getirilmiştir. Bu çerçevede, limited şirketlerin kuruluş işlemlerinde de, ortak sayısından, asgari sermaye tutarına, nakdi sermayenin kuruluş anında tamamen ödenmesine kadar yeni hükümler yasada yer almıştır.

 

            Bu yazımızda limited şirketlerin kuruluşu ile ilgili olarak yasada yer alan düzenlemelere kısaca değinmeye çalışacağız.

 

TANIMI

 

            Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur.

 

            Limited şirketin ortakları, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.

 

            Limited şirketler, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilirler.

 

ORTAKLARIN SAYISI

 

            Limited şirket ortaklarının sayısı elliyi aşamaz.

 

            Limited şirkette ortak sayısı bire düşerse bu durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde müdürlere yazıyla bildirilir. Müdürler, bildirimin alınması tarihinden başlayarak yedinci günün sonuna kadar, şirketin tek ortaklı olduğunu, bu ortağın adını, yerleşim yerini ve vatandaşlığını tescil ve ilan ettirirler, aksi halde doğacak zarardan sorumlu olurlar.

 

            Aynı yükümlülük, şirketin bir ortakla kurulduğu hallerde de geçerlidir.

 

            Şirket, tek ortağının kendisinin olacağı bir şirkete dönüşeceği sonucunu doğuracak şekilde esas sermaye payını iktisap edemez.

 

SÖZLEŞME ŞEKLİ

 

            Limited şirket sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve kurucu ortakların imzalarının noterce onaylanması şarttır.

 

 

 

 

 

 

 

 

SÖZLEŞMEDE YER ALACAK ZORUNLU KAYITLAR

 

            Şirket sözleşmesinde aşağıdaki kayıtların açıkça yer alması gereklidir;

 

•a)      Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunduğu yer,

•b)      Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde, şirketin işletme konusu,

•c)      Esas sermayenin itibari tutarı, esas sermaye paylarının sayısı, itibari değerleri, varsa imtiyazlar, esas sermaye paylarının grupları,

•d)     Müdürlerin adları, soyadları, unvanları, vatandaşlıkları,

•e)      Şirket tarafından yapılacak ilanların şekli.

 

ŞİRKET SÖZLEŞMESİNDE ÖNGÖRÜLMELERİ ŞARTIYLA BAĞLAYICI OLAN HÜKÜMLER

 

            Aşağıda yer alan kayıtlar, şirket sözleşmesinde öngörüldükleri takdirde, bağlayıcı hükümler haline gelir. Bu kayıtlar;

 

•a)      Esas sermaye paylarının devrinin sınırlandırılmasına ilişkin olarak kanuni hükümlerden ayrılan düzenlemeler,

•b)      Ortaklara veya şirkete, esas sermaye payları ile ilgili olarak önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları tanınması,

•c)      Ek ödeme yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve kapsamı,

•d)     Yan edim yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve kapsamı,

•e)      Belirli veya belirlenebilir ortaklara veto hakkı veya bir genel kurul kararının oylanması sonucunda oyların eşit çıkması halinde bazı ortaklara üstün oy hakkı tanıyan hükümler,

•f)       Kanunda veya şirket sözleşmesinde öngörülmüş bulunan yükümlülüklerin hiç ya da zamanında yerine getirilmeleri halinde uygulanabilecek sözleşme cezası hükümleri,

•g)      Kanuni düzenlemeden ayrılan rekabet yasağına ilişkin hükümler,

•h)      Genel kurulun toplantıya çağrılmasına ilişkin özel hak tanıyan hükümler,

•i)        Genel kurulda karar almaya, oy hakkına ve oy hakkının hesaplanmasına ilişkin kanuni düzenlemeden ayrılan hükümler,

•j)        Şirket yönetiminin üçüncü bir kişiye bırakılmasına ilişkin yetki hükümleri,

•k)      Bilanço karının kullanılması hakkında kanundan ayrılan hükümler,

•l)        Şirketten çıkma hakkının kullanılması ile bunun kullanılmasının şartları, bu hallerde ödenecek olan ayrılma akçesinin türü ve tutarı,

•m)    Ortağın şirketten çıkarılmasına ilişkin özel sebepleri gösteren hükümler,

•n)      Kanunda belirtilenler dışında öngörülen sona erme sebeplerine dair hükümler.

 

 

EMREDİCİ HÜKÜMLER

 

            Limited şirket sözleşmesi, Türk Ticaret Kanununun limited şirketlere ilişkin hükümlerinden ancak kanunda açıkça cevaz verilen hallerde sapabilir. Diğer yasaların hükümlerine göre tamamlayıcı nitelikte izin verilen sözleşme hükümleri de, o kanunlara özgülenmiş hükümler olarak sonuç doğururlar.

 

 

 

SERMAYE

 

EN AZ SERMAYE TUTARI

 

            Limited şirketlerin en az sermayesi on bin Türk Lirasıdır. Bakanlar Kurulunun asgari tutarı on katına kadar artırma yetkisi vardır.

 

 

AYNİ SERMAYE KONULMASI

 

AYNİ SERMAYE KONULABİLECEK MALVARLIĞI UNSURLARI

 

            Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikri mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dahil, malvarlığı unsurları limited şirketlerin kuruluşunda ayni sermaye olarak konulabilir.

 

            Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olarak konulamaz.

 

DEĞER BİÇME

 

            Limited şirketlere kuruluş sırasında ayni sermaye olarak konulacak ayni sermaye ile devralınacak işletmelere ve ayınlara, şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanacak bilirkişilerce değer biçilir.

 

            Bilirkişi tarafından verilecek değerleme raporunda; uygulanan değerleme yönteminin somut olayın özellikleri bakımından herkes için en adil ve uygun seçim olduğu, sermaye olarak konulan alacakların gerçekliğinin, geçerliliğinin ve ayni sermaye konulabilecek malvarlığı unsurları bölümünde yer alan sınırlılık, haciz ve tedbir bulunmadığına, değerlemesi yapılan malvarlığı vadesi gelmiş alacaksa, alacağın tahsil edilebilirliği ve tam olarak tutarı, ayın olarak konulan her varlık karşılığında, bu varlıkların sahiplerine tahsis edilmesi gereken ortaklık payı miktarı ile payların Türk Lirası karşılıkları, tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanır.

 

            Mahkemece atanan bilirkişi tarafından verilecek olan rapora, kurucular işlem denetçisi ve menfaat sahipleri tarafından itiraz edilebilir.

 

            Neticede, mahkeme tarafından onaylanan bilirkişi raporu kesindir.

 

MAL BEDELLERİ VE KURUCU MENFAATLERİ

 

            Şirket kurucu ortakları tarafından, kurulmakta bulunan şirketle ilgili olarak, şirket hesabına alınan malların bedelleri ile şirketin kurulmasında hizmeti geçen ortaklara tanınan menfaatler şirket sözleşmesine yazılır.

 

 

 

 

 

 

ESAS SERMAYE PAYLARI

 

            Limited şirket sözleşmesi ile, esas sermaye paylarının itibari değerleri en az yirmi beş Türk Lirası olarak belirlenebilir. Şirketin durumunun iyileştirilmesi amacıyla bu değerin altına inilebilir.

 

            Limited şirket esas sermayesini oluşturan payların itibari değerleri farklı olabilir. Ancak, esas sermaye paylarının itibari değerlerinin yirmi beş Türk Lirası veya bunun katları şeklinde olması şarttır.

 

            Bir ortak birden fazla esas sermaye payına sahip olabilir.

 

            Esas sermaye payları itibari değerden veya bu değeri aşan bir bedelle çıkarılabilir.

 

            Esas sermaye paylarının bedeli, şirket sözleşmesinde öngörüldüğü şekilde, nakit veya ayın olarak veya bir alacağın takası yoluyla, yahut sermaye artırımında olduğu gibi, serbestçe kullanılabilecek öz kaynakların esas sermayeye dönüştürülmesi yoluyla ödenir.

 

            Nakden taahhüt edilen esas sermaye paylarının tamamının, şirketin tescili için ticaret siciline başvurulmadan önce ödenmesi şarttır.

 

            Limited şirket sözleşmesi ile intifa senetlerinin çıkarılması öngörülebilir.

 

ÖDEME YERİ

 

            Nakdi ödemeler, Bankacılık Kanuna bağlı bir bankada, kurulmakta olan şirket adına açılacak özel bir hesaba, sadece şirketin kullanabileceği şekilde yatırılır.

 

            Taahhüt edilen payların tamamının ödendiği, ticaret siciline yöneltilecek bir banka mektubu ile ispatlanır. Banka, bu tutarı, şirketin tüzel kişilik kazandığını bildiren bir sicil müdürlüğü yazısının sunulması üzerine, sadece şirkete öder.

 

            Şirketin, ortakların esas sözleşmeyi noterde imzalayarak onayladıkları tarihten itibaren, otuz gün içinde tüzel kişilik kazanmaması halinde, bu hususu doğrulayan bir ticaret sicil müdürlüğü yazısı sunulması üzerine, bankaya ortaklar tarafından yatırılmış olan sermaye taahhüt bedelleri paraları yatıran ortaklara iade edilir.

 

KURUCULAR BEYANI

 

            Limited şirketin kuruluşu sırasında, kurucu ortaklar tarafından, kuruluşa ilişkin bir beyan imzalanır.

 

            Beyan, dürüst bir şekilde bilgi verme ilkesine göre, doğru ve eksiksiz olarak hazırlanır. Beyanda, ayni sermaye konuluyor, bir ayın ya da işletme devralınıyorsa, bunlara verilecek karşılığın uygunluğuna; bu tür sermayenin ve devralmanın gerekliliğine, bunların şirkete olan yararlarına ilişkin belgeli, gerekçeli ve kesin ifadeli açıklamalar yer alır.

 

           

 

Ayrıca, şirket tarafından iktisap edilen menkul kıymetlerle, bunların iktisap fiyatları, söz konusu menkul kıymetleri çıkaranların son üç yıllık, gereğinde konsolide finansal tablolarının değerlemelerine ve çözümlenmelerine ilişkin bilgiler, şirketin yüklendiği önemli taahhütler, makine ve benzerleri malların ve herhangi bir aktif değerin alımına ilişkin bağlantılar, fiyatlar, komisyonlar ile her türlü borçlar, emsalleriyle karşılaştırılarak açıklanır.

 

            Bunun yanında, kuruculara tanınan menfaatler gerekçeleriyle birlikte kurucular beyanında yer alır. Kuruluşu inceleyen işlem denetçisine ve diğer hizmet verenlere ödenen ücretler, emsalleriyle karşılaştırma yapılarak, kurucular beyanında açıklanır.

 

İŞLEM DENETÇİSİ RAPORU

 

            Limited şirketlerin kuruluşlarının işlem denetçisi tarafından denetlenmesi ile ilgili olarak; Türk Ticaret Yasasının "tescil istemi" başlıklı 586/b bendinde yer alan hükümde; "Bakanlıkça istenilmesi halinde işlem denetçisi raporunun tescil için ticaret siciline verilmesi" gerekliliği şeklinde bir düzenleme yapılmıştır.

 

            Yasada yer alan bu hükümden anlaşılacağı üzere, Sanayi ve Ticaret Bakanlığına, limited şirketlerin kuruluşlarında işlem denetçisi raporu istenilip istenilmemesi veya hangi hallerde istenileceğine dair bir düzenleme yetkisi verilmiştir. Bakanlık tarafından bu yetkinin kullanılması ile ilgili olarak yapılacak düzenlemeye paralel olarak, limited şirketlerin kuruluşlarında işlem denetçisi raporu aranılması şekillenmiş olacaktır.

 

Kurulacak olan limited şirketin, kuruluşunun işlem denetçisi tarafından denetlenmesinin gerekli olması halinde; kuruluş işlemi bir veya birkaç işlem denetçisi tarafından denetlenecek ve yapılan denetleme sonucunda işlem denetçileri tarafından bir denetleme raporu verilecektir. İşlem denetçisi veya denetçileri tarafından verilecek olan bu raporda;

 

•a)      Payların tamamının taahhüt edildiği,

•b)      Kanunda veya esas sözleşmede öngörülmüş bulunan pay bedellerinin nakden taahhüt edilenlerin tutarlarının kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığı,

•c)      Para yatırma ile ilgili olarak banka mektubunun kuruluş belgeleri arasında yer aldığı,

•d)     Bu yükümlülüğün herhangi bir şekilde dolanıldığına dair bir belirti bulunmadığı,

•e)      Ayni sermaye ve devralınan ayınlar için, mahkemece atanan bilirkişiler tarafından değerleme yapıldığı ve mahkeme tarafından bir kararla onaylanan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu,

•f)       Kuruculara tanınan menfaatlerin kanuna uygun olduğu,

•g)      Kurucular beyanı ile ilgili açık bir uygunsuzluğun, aşırı bir değerlemenin, işlemlerde görünür bir yolsuzluğun bulunmadığı ve diğer kuruluş belgelerinin mevcut olduğu,

•h)      Gerekli noter onaylarının ve izinlerin alındığı,

 

Gerekçeleriyle ve hesap verme ilkesinin gereklerine uygun olarak açıklanır.

 

 

 

 

 

TESCİL VE İLAN

 

            Limited şirket sözleşmesinin yasa hükümlerine uygun olarak düzenlenip, ortakların imzalarının noter marifetiyle alınmasından itibaren otuz gün içinde, şirketin tescilinin yapılması için, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret sicil müdürlüğüne başvurulur. Ticaret sicil müdürlüğü tarafından tescili yapılan şirket; Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan olunur.

 

            Limited şirketin tescilinin yapılabilmesi için ticaret sicil müdürlüğüne yapılacak başvuru belgesinin, şirket müdürünce, şayet müdür birden fazla ise, müdürlerin tamamınca imzalanması şarttır. Tescil için ticaret sicil müdürlüğüne verilmesi gereken belgeler şunlardır;

 

•a)      Şirket sözleşmesinin onaylanmış bir örneği,

•b)      Ekleri ile birlikte düzenlenmiş bulunan kurucular beyanı ve Bakanlıkça istenilmesi halinde, işlem denetçisi raporu,

•c)      Yerleşim yerleri de gösterilerek şirketi temsile yetkili kişileri ve denetçinin seçimini gösterir belge,

 

Limited şirketlerin kuruluşlarında, tescil için ticaret siciline başvurulmasından önce, denetçinin de belirlenmiş olması ve bu hususunda tescil ve ilanı gerekmektedir.

 

TÜZEL KİŞİLİK KAZANILMASI

 

            Limited şirket, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.

 

            Şirketçe kabul olunmadığı takdirde, kuruluş giderleri kurucular tarafından karşılanır. Bunların pay sahiplerine rucu hakları yoktur.

 

            Şirketin tescilinden önce, şirket adına işlem yapanlar, yaptıkları bu işlemler dolayısıyla şahsen ve müteselsilen sorumludurlar.

 

Kuruluştan önce yapılacak bu gibi işlem ve taahhütlerin, ileride kurulacak şirket adına yapıldıklarının açıkça bildirilmeleri ve şirketin ticaret siciline tescilini izleyen üç aylık süre içinde şirket tarafından kabul edilmeleri koşuluyla, bu tür işlem ve taahhütlerden yalnızca şirket sorumlu olur.

 

CEZAİ MÜEYYİDELER

 

            Limited şirketlerin kuruluşu ile ilgili olarak yukarıda değinilen hususlardan;

 

•a)      Kurucular beyanı ile ilgili esaslara aykırı beyanda bulunan kurucular,

•b)      Şirket kuruluşunda yapılacak denetimle ilgili olarak, belirlenen usul ve esaslara aykırı rapor veren işlem denetçileri,

 

Üç yüz günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılırlar.

 

 

 

 

            Ayrıca, ayni sermayenin veya devralınacak işletme ile ayınların değerlemesinde, emsaline oranla yüksek fiyat biçenler, işletme ve ayının niteliğini veya durumunu farklı gösterenler ya da başka bir şekilde yolsuzluk yapanlar bundan doğan maddi zarardan sorumlu olmanın yanında; 562.inci maddenin (10) numaralı bendine göre, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılırlar.

 

SONUÇ

 

            Yeni Türk Ticaret Yasası ile, limited şirketlerin kuruluşunda, özellikle pay sahiplerinin sayısında radikal bir değişiklik yapılmıştır. Halen yürürlükte olan yasaya göre, sermayenin tamamı gerçekte bir kişiye ait olduğu halde, sorumluluğun sınırlandırılması imkanından faydalanmak üzere şeklen en az bir kişi daha şirket ortağı haline getiriliyordu.

 

            Yeni yasa ile, bir gerçek kişiye, ticari işinde riske etmek istediği tutarda bir sermaye ile sınırlı sorumluluk çerçevesinde, şirketleşme ve ticari veya sınai faaliyette bulunabilme imkanı getirilmektedir. Çoğu şekil tamamlamadan öteye gitmeyen ortak sayısı yeni yasanın yürürlüğe girmesiyle gerçek hüviyetlerine kavuşmuş olacaktır.

 

            Yeni yasa ile artık sermaye şirketleri denetim olgusu ile daha kuruluş aşamasında tanışmaktadırlar. Kuruluş işlemlerinin, Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde, bir veya birkaç işlem denetçisi raporu ile tespit ve doğrulanması, yeni kurulacak şirketlerle iş yapacak piyasalar açısından önemli bir güven sorununu ortadan kaldıracaktır.

 

            Yine, nakden taahhüt edilen sermaye tutarlarının tamamının şirketin kuruluşunun tescil ve ilanından önce ve nakden ve bankalar aracılığıyla ödenmesi zorunluluğu getirilmesi de, sermaye tutarı konusunda da daha gerçekçi tutarların esas sözleşmelerde yer almasını sağlayacaktır. Netice itibariyle, sadece taahhüt gerektiği için hayali olarak işlem hacminin üzerinde sermaye taahhütleri ve tutarları da disiplin altına girmiş olacaktır.     

 

 

 

 
 
Copyright © 2014 SAMDEN SAMSON BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. Her Hakkı Saklıdır. Created by Tasarım Dünyası